Dag 10 Via Scaldea/Campaniensis: Bazancourt-Reims

Al tweeduizend jaar, 't staat niet op veertien dagen, is Reims een knooppunt van Romeinse heirbanen. De Via Campaniensis volgt uiteraard de oude Voie Romaine om de stad van de Champagne en koningskroningen binnen te gaan.

Het is middag als ik de Lachende Engel begroet in de kathedraal waar Clovis gedoopt werd. Na hem werden er nog 32 koningen gekroond tot ze in Frankrijk het licht zagen en wisten dat democratie niet rijmt op monarchie. 

De Lachende Engel is een van de 2303 beelden die deze kathedraal, groter dan de Notre Dame te Parijs, zo uitzonderlijk maken. Je vraagt je af hoe ze 800 jaar geleden zo'n meesterwerken konden bouwen. Het zal de combinatie zijn van   het geloof van de bouw- en vaklui, van de machtige en verlichte clerus en van sterke architecten uiteraard. 

Tijdens dit bezoek heb ik vooral aandacht voor de 20ste eeuwse glasramen. Tijdens een oorlog sneuvelen niet enkel soldaten maar ook kunst en schoonheid. In Reims hebben ze dat met lef en met een  verbluffend resultaat rechtgezet. Chagall maakte schitterende glasramen in harmonie met de rest van de kerk, Knöbel heeft met z'n abstracte ramen afstand genomen van de glasramen als beeldverhaal; beide resultaten zijn spectaculair.

Ook de basiliek van Sint-Remi (Clovis' bevriende bisschop die hem door toedoen van Clothilde  gedoopt heeft; wat een vent al niet doet om in de gunst van zijn madam te blijven...) is indrukwekkend, vooral de Karolingische kroonluchter. En weer de glasramen. 

Ik hoor daar al iemand in de Pieter De Coninckstraat zeggen: 't zijn weer allemaal kerken... Niet dus, want Reims is ook de hoofdstad van de Art-Deco en ik bezoek er de Carnegie-bibliotheek: mozaïeken, de kroonluchter, het glazen dak van de leeszaal... 

Als luxe en exclusiviteit kan dat tellen. Zoals alles in Reims. Een dag is duidelijk te weinig voor dit pareltje.

En 'k heb dan nog geen bubbels gedronken... Maar ja, Epernay moet ook nog komen ..

Dag 9 Via Scaldea/Campaniensis: Château-Porcien - Bazancourt

In Bazancourt zijn de Ardennen (na een dagje) al voorbij en begint het Marne-departement. Na de Nord, de Aisne en de Ardennen is dit dus al het vierde departement (vergelijkbaar met in Vlaanderen de provincies) waardoor de Via Scaldea passeert. Het Marne-departement bevat o.a. de steden Reims (morgen) en Epernay (volgende week).

Vanaf Château-Porcien (de kerk die toch wel wat kunstwerken bevat kan ik niet bezoeken; in Frankrijk worden kunstwerken niet beveiligd maar de kerken gesloten...)  lopen  de Via Scaldea (de Schelderoute) en de Via Campaniensis (de Champagneroute) samen tot in Reims. 

In Bazancourt loopt de route naast de suikerfabriek Cristal en een centrum om ethanol te maken uit bieten en graan... Het is duidelijk dat dit voorstadje van Reims (nog 17 km) een belangrijk agro-industrieel complex herbergt.

Ook hier slaap ik in een gîte communale. Als ik aankom, zijn de stadwerkers nog bezig met de bedden te monteren. Ik ben zowaar de eerste gebruiker...

Om kwart voor vier (ze hebben al een keer of vijf op hun horloge gekeken) leggen ze er pap op... tijd om de nieuwe frigo uit de doos te halen hebben ze niet meer... Gelukkig werken de douches en de microgolf.  't Zal lauwe cola worden vandaag... Of een terrasje, dat is pas een waardige afsluiter.

Dag 8 Via Scaldea: Parfondeval- Château-Porcien

In La Hardoye, het Franse Ardooie zeg maar, beleef ik mijn 'hikers high', het summum, de euforie, de natte droom van elke hiker. Je bent aan 't wandelen zonder dat je 't beseft, overgeschakeld op automatische piloot, het tempo ligt verbazingwekkend hoog en de energie blijft maar komen. Je voelt niet eens meer dat je je voeten verzet, je zweeft bijna en alles gaat vanzelf. Zelfs je rugzak lijkt losjes over je rug te hangen. Het voelt aan alsof je oneindig door zou kunnen gaan...

En op dat moment komt Sylvie op me af. Ze heeft me al van ver zien aankomen en presenteert me een kop koffie op haar terras. Sylvie Laverdine heet ze. Een naam die recht uit de boekskes had kunnen komen; een zangeres of een actrice heeft zo'n naam, niet een ex-lerares Frans. 

Ze woont in de oude molen op de grens van Thiérache en de Ardennen, daar waar je het landschap ziet veranderen. Op haar terras zien we rechts, het noorden, de frisgroene pâturages (weilanden) die nu letterlijk en voorgoed achter de rug liggen en links, het zuiden, landbouwgebied met cultuurgewassen. 

We praten honderduit over het klimaat, le réchauffement, en vinden allebei dat de situatie ernstig is maar niet hopeloos. Beiden hebben we veel vertrouwen in de wetenschap en in de mens die zo creatief en inventief is dat hij voor elk probleem dat hij creëert ook wel meerdere  oplossingen vindt. We doen niet mee aan doemdenkerij en fatalisme. En dat heeft niets met naïviteit te maken, enkel met vertrouwen in mens en wetenschap. Een zielsverwant begot, en met die positieve stemming zet ik mijn weg verder, over de steeds frequentere en pittiger hellingen. Dit zijn ongetwijfeld de Franse Ardennen...

In Chaumont-Porcien, na 16 km, neem ik m'n lunch: yoghurt, appel, mandarijn, banaan, noten en een Nåkd-reep. Om te stoppen is het nog veel te vroeg, 't is pas middag, maar de eerstvolgende halte is pas binnen weer 16 km in Château-Porcien. Daartussen ligt er niets, behalve... Ardennen. 

In Château-Porcien verblijf ik voor de eerste keer op deze Camino in een gîte communale 

en maak ik m'n eigen avondmaal, een groenteschotel met pesto, basilicum en rucola, en m'n favoriete drank: cola zero zero, nul suiker en nul cafeïne... Wat er wel nog inzit en of dat dan nog wel cola is ..? Joost mag het weten. Mij maakt het niet uit; doemdenkerij, negativisme en fatalisme kunnen me gestolen worden.

 

Met dank aan de gemeente en de vrijwilligers van het lokale RP51, randonneurs et pélerins regio Reims. En dat is nog slechts 40 km ver. 

Dag 7 Via Scaldea: Plomion-Parfondeval

Het lijkt wel alsof de makers van de Schelderoute elke dag voor een nieuw hoogtepunt wilden zorgen. Eergisteren een dagje woud, gisteren de Thiérache-streek en vandaag de route van de versterkte kerken. Daarvan zijn er hier een zestigtal en waarschijnlijk liggen de mooiste op deze Via Scaldea. Vooral de Sint-Maartenkerk van Jeantes is uitzonderlijk. 

Ze is niet alleen versterkt maar de Nederlander Charles Eyck zorgde voor een sterk staaltje religieuze kunst. Hij zou hier 40 m2 muurschilderingen maken maar het werden er uiteindelijk 400... met nog wat glasramen er bovenop. 

Eerst dacht ik aan Chagall of zelfs Modigliani; de Limburger heeft de bijbeltaferelen schitterend hedendaags vormgegeven.

Het landschap moest vandaag trouwens niet in schoonheid onderdoen. Temidden van de velden heb je hier een 360°-panorama. Dat moet zalig zijn als de nevel helemaal weggetrokken is. 

Zicht van op het terras van de b&b

Parfondeval is al langer uitgeroepen tot een van 'les plus beaux villages de France' en die titel hebben ze niet gestolen. Het dorpje heeft een versterkte kerk (door de torens heeft die de allure van een burcht) met een bijzonder portaal in witsteen, 

een tempel (in de Thiérache zijn van oudsher heel wat protestanten), een vijver op het marktplein, mooie eenvoudige landelijke architectuur, een wasplaats... 

In dit stemmige dorp vind ik een onderkomen bij Wil en Edward, een Nederlands echtpaar dat verhuisd is om hier in deze mooie en te weinig gekende streek een B&B annex camping te openen. Ze zouden  recht uit 'Ik vertrek' of 'Wij emigreren' kunnen komen.

Morgen staan er toch weer 31 km op het programma en dan is een zondags verwen-jezelf-dagje mooi meegenomen. 

Dag 6 Via Scaldea: Buironfosse-Plomion

De streek Thiérache waar ik me nu bevind, was me tot nu onbekend maar voor plunderaars en legers was dat vroeger niet het geval. Deze doorgangsweg tussen de Champagne en Picardië was een geliefd doelwit. Om te schuilen en zich te beschermen versterkten de inwoners van Thiérache hun kerken met donjons, wachttorens en schietgaten. In dit vredige coulisselandschap (weiden, velden afgezoomd met hagen) zijn hier tientallen zo'n versterkte kerken van natuur- en baksteen. 

Vanavond slaap ik in de gemeentelijke feestzaal naast de versterkte kerk van Plomion. 

Op het plein van dit dorpje is een -althans aan de spijs-/prijskaart te zien- een fijn restaurant, le  Huteau. Toen ik wilde reserveren, 't is per slot van rekening zaterdagavond en een pelgrim is nu ook geen armoedzaaier, zei de kok dat alles al volzet was. Maar geen nood, waar heb je zin in? We brengen het om halfacht naar het zaaltje en ... pour un pélerin c'est offert... 

Na een pittig wandelstokkendagje 'op en neer' stappen, luisterend naar de kwetterende vogels, ruisende bomen, klaterende beekjes en daarbij het gevoel te hebben van alleen op de wereld te zijn, wacht me dus nog een sublieme beloning. Wijn incluis, aan huis gebracht door de maître...

Ik trakteer mezelf dan maar op 5 cl jenever in de ambachtelijke distilleerderij hier honderd meter verder. Content zijn met iets kleins, 't is 't lang leven...

 

Dag 5 Via Scaldea: Landrecies-Buironfosse

 Het ontbijt vanmorgen was er een om duimen en vingers bij af te likken: een stuk brood met... Maroilles, gegrild in de oven, belegd met siroop en dan soppen in de koffie... Je zou haast gaan denken dat Dany Boon hier z'n inspiratie haalde voor Bienvenue chez les Chti's. En inderdaad, hier in de Hautes de Franse spreken ze precies zoals in de film... hein... 

M'n lunchpakketje eet ik in de schaduw van het stemmige dorpsplein van Prisches. De inhoud...? Je mag 1 keer raden: banaan, Bretoense cake (van Hervé en Annemarie), een appel én boterhammen met...  jawel.

Waar de tocht gisteren de halve dag doorheen het woud liep, staat vandaag het frisgroene landschap van de Thiérache op het programma: heuvelachtige weiden met hagen, verspreide bebouwing en natuurstenen of bakstenen huizen met leien dak. 

De grens tussen de departementen Nord en Aisne is ergens halverwege ongemerkt gepasseerd.

Vanavond slaap ik bij Marianne, de burgemeester van Buironfosse (1200 inw.). Enfin, in de telefoon zei ze toch: tu dors chez moi... In ieder geval is een burgemeester die Marianne noemt een echte française.  Benieuwd naar haar andere kwaliteiten... 

In Buironfosse leefden en leven de mensen nog met, in en van het enorme bos in de Thiérache: houthakkers, boomkwekers, zagerijen, timmermannen, wagenmakers, klompenmakers...

Er is hier  trouwens een klompenmuseum, ik moet er de gids der gidsen B.B. eens over aanspreken. 

Dag 4 Via Scaldea: Sebourg-Landrecies

Sebourg is gelegen aan de voet van de Ardennen en voor de wandeling van vandaag laat zich dat al zien in het landschap maar ook voelen in de kuiten. Een opwarmer voor het betere werk. 

Al vroeg in de morgen krijg ik een telefoon van Marie die me een overnachting voor vanavond aanbiedt. Voor de rest van de dag hoef ik me alvast geen zorgen meer te maken over l'hébergement; de enkele extra-kilometers naar Landrecies i.p.v. Maroilles maken dan ook niet veel uit. Het wordt een ontspannend dagje met muziek en zonder zorgen aan de voet van de Franse Ardennen waar hier en daar nog relicten van WOII op mijn pad liggen.

In het foret domaniale de Mormal  loop ik kilometers aan een stuk in kaarsrechte lijn  pal zuidwaarts,  voor zover dat in een bos mogelijk is natuurlijk. 

In het Parc régional de l'Avesnois,  een bijna tienduizend hectare groot woud, zie je herten, reeën, eekhoorns... en de omgewoelde grond verraadt de aanwezigheid van everzwijnen maar die hebben mijn pad niet gekruist. Reetjes wel en het moet gezegd, Jan V, de 'reetjes' zijn hier prachtig. Nochtans is de biodiversiteit hier beperkt want in de oorlogen werden de bossen hier helemaal kaalgekapt en leeggeplukt waardoor er nu weinig dood hout is en dus weinig amfibieën. Maar het bos herstelt zich langzaam, het aantal vogelsoorten dat geïnteresseerd is in mijn lunch is opmerkelijk.

De specialiteit van de streek is hier natuurlijk Maroilles, een halfharde kaas die 2-3 maanden moet rijpen. Marie, haar man is diaken, presenteert me hét streekproduct bij uitstek, de kaastaart  flamiche au Maroilles;  met 'een' glas Côte de Rhône is dit een ideale combinatie. Na het aperitiefje, 'een' blonde Leffe met Picon..., is de basis gelegd voor een goede nachtrust.