Dag 19 en 20: Chartres-Châteaudun

Vanaf Chartres sluit ik aan op de Via Turonensis, een van de twee eeuwenoude routes die vanuit Parijs naar Tours vertrekken, (de andere route loopt dan, meer oostelijk, via Orléans). Op onderstaand kaartje volg ik dus de gele route. 
Grosso modo is het verdere verloop van de Via Turonensis langs Parijs-Tours-Poitiers-Bordeaux-Ostabat (Pyreneeën). 

Maandag 2 augustus: Chartres-Vitray-en-Beauce, 37,8 km

Dat je je hier op een eeuwenoude pelgrimsroute bevindt, kun je wel zien aan de bewegwijzering. De dorpjes gaan er prat op om deel uit te maken van de bijna duizend jaar oude route naar Compostela. 
Dat de lokale bevolking hier ook al meer pelgrims gewend zijn, kan ik zelf vaststellen wanneer ik aan een ouder echtpaar vraag waar ik inkopen kan doen want de lokale bakker is gesloten. Zonder verpinken voeren ze me met hun auto drie dorpen verder heen en terug naar een bakker die wel open is. Tijdens de rit vertelt de man dat hij vijf jaar geleden genezen is van pancreaskanker. Op mijn antwoord dat ik blij voor ‘m ben en dat hij wel héél veel geluk heeft gehad, antwoordt hij: ‘Oui, grâce à ma femme’.  Ik zie twee vijfenzeventigjarige handen die elkaar vastpakken en minutenlang vasthouden. Zij noch ik zeggen verder nog een woord tijdens de rit, dit is een sacrale stilte die je niet verstoort. Maar ik denk aan m’n twee oud-collega’s Wilfried en Hans die dat geluk niet hebben gehad. 

Ze houden halt bij het kerkje van Mignières, omdat hier zo’n mooie vitraux zijn van St-Jacob maar de kerk is gesloten en het lokale Jacquelientje is niet thuis, augustus is verlof in Frankrijk...

Ook al hebben de mensen hier wel al meer pelgrims gezien, toch is dit geen drukbevolkte route, verre van zelfs. Ook de overnachtingsmogelijkheden zijn hier niet dik bezaaid. Voor mijn slaapplek in de ‘salle communale’, vroeger de parochiezaal maar in Frankrijk werden alle parochie-eigendommen in de jaren dertig van de vorige eeuw eigendom van de gemeentes, moet ik enkele km buiten het parcours. Gelukkig is Komoot een erg handige app om routes aan te passen. Nietwaar, Bert? 
L’adjoint-au-maire komt de zaal opendoen, na zijn werk op ‘t land springt Eric, de burgemeester, zelf binnen met wat kaas, worst en een stevige pint om nog een babbel te slaan. Wanneer ik ‘m zeg dat hij hier een mooi zaaltje heeft, zegt hij me dat dit vroeger de parochiezaal was maar in Frankrijk werden alle parochie-eigendommen in de jaren dertig van de vorige eeuw eigendom van de gemeentes. Hij weet ook dat Frankrijk 36.000 communes heeft, allemaal met een burgemeester;  Duitsland, vergelijkbaar qua oppervlakte, heeft er 6000...

Dinsdag 3 augustus, Vitray-Châteaudun 40,1 km

Afgezien van het reliëf is Le Beauce een beetje zoals de polders bij ons, enkele boerde- en veel landerijen. De (aangepaste) route loopt vooral over tractorwegen, de boer moet immers met zijn tractor aan zijn landerijen geraken. Ook de jagers gebruiken deze paden om ‘s winters de voedselvoorraden aan te vullen om hun jachtbestand op peil te houden. Ik zie hier dan ook vrij regelmatig reetjes en vossen de velden oversteken van het ene naar het andere bos(je). 

Langs de boorden van de Eur en de Loir kom ik in Bonneval terecht, met het 12e-13e eeuwse Notre-Dame-kerkje.
 De route blijft dicht bij de Loir en tot in Châteaudun levert dat pittoreske plaatjes op. 
Voorlopig heb ik geluk met het weer, het is bewolkt en regenachtig maar de regen blijft uit zodat ik in m’n t-shirtje kan blijven stappen. 

Dag 18: Chartres, ‘rust’dag

Zondag 1 augustus: Chartres, ’rust’dag. Weinig geschrijf dus. 
- uitgebreid ontbijtbuffet

- missa solemnis in de kathedraal. De Congregatie St-Paul de Chartres bestaat vandaag 350 jaar: viering met een Afrikaans en een Frans koor en een Koreaanse dansgroep.
- Bezoek aan het Musée de vitrailles
- Orgelconcert- Japans restaurant

We kunnen er weer tegen voor een week. Een mens moet nu ook geen cultuurindigestie opdoen. Tot in Tours zal ‘t wel weer lukken...

Dag 17: Epernon-Chartres, 30 km

De twee laatste etappes tot Chartres, samen slechts 30 km, leggen we in één keer af; zo hebben we een dag extra om de metropool te bezoeken. We, dat zijn Esteban, een Spaanse Bask van mijn leeftijd en ik. We ontmoetten elkaar aan ‘la table des pèlerins’ in de Prieuré St-Thomas. 

Hij stopt bij elk bloempje dat hij niet kent en is met geen stokken op te jagen. Om de haverklap houdt hij halt om zijn betoog kracht bij te zetten. Hij wandelt; ik stap. 

Ons tempo ligt gemiddeld op 3,8 km/uur. Over 30 km doe ik normaal een uur of zes. Met Esteban duurt het er negen. ‘No es una mala velocidad’, gesticuleert hij. 

Ik vreet mijn kas op maar hou vol want de conversaties zijn beter dan zijn tempo. En misschien moet ik me tijdens m’n camino wel eens meer op dat Spaanse tempo instellen...

‘Ne t’inquiète pas, on arrive à une bonne heure...’

Ik inquiète me wel want ik heb verdraaid nog geen slaapplek voor vanavond. De jeugdherberg is gesloten en de andere adressen (la maison des pèlerins...) zijn of volzet of met vakantie. Hotelletjes genoeg in Chartres, daar niet van, maar op een pelgrimstocht is een hotel echt wel je laatste keuze. Gezien er geen tijd te verliezen valt, zet ik de grote middelen in: een mail naar het rectoraat van de kathedraal. Dichter bij de Grote Baas kan een mens van mijn niveau moeilijk geraken. Nog geen uur later krijg ik al antwoord van le secrétariat de l’évèque: ‘Contactez Hostellerie Saint-Yves, naast het bisschoppelijk paleis en de kathedraal’. Nog één telefoontje ben ik verwijderd van de zekerheid dat ik niet in A la Belle étoile moet slapen. 

https://maison-st-yves.com/fr

Op deze toplocatie in een 17e-eeuws pand kost een kamer op z’n minst €60 maar op vertoon van je Credencial, je pelgrimspaspoort zeg maar, doen ze ‘t voor een habbekrats. Het ontbijt is bijna zo duur als de kamer. Dus toch een hotel dan maar. 

Ik twijfel geen seconde en boek meteen voor twee nachten. Morgen is ‘t zondag en in de kathedraal is er ‘s namiddags een orgel- en ‘s avonds een vioolconcert. Bovendien heb ik een dag uitgespaard door twee etappetjes in één dag te lopen; ik kan ‘t er even goed eens goed van pakken in deze stad van licht, glas-in-loodramen en Chartresblauw. 

Van de gelegenheid maak ik gebruik om m’n kleren goed te wassen i.p.v. een rap zeepsopje. Als de bisschop uit zijn bureauvenster kijkt, ziet hij mijn kamer volhangen met drogende t-shirts, onderbroeken en kousen. Het leven van een pelgrim... 🥴. 

‘s Avonds eten we bij de Pakistaan en genieten van het klank- en lichtspektakel op de kathedraal en overal elders in de stad, Chartres en Lumière. 

Dag 14, 15 en 16: Magny-Epernon

Woensdag 28 juli 2021: Magny en Vexin-Mantes la Jolie, 28 km

De région Hauts de France ligt nu definitief achter de rug; vanaf nu bevind ik me in de regio Île de France, ter hoogte van Parijs. 

De route van Magny naar Mantes loopt zowat het hele traject samen met de GR22, dit betekent tractorwegen, bospaadjes en andere trage wegen. Vaak zijn die overgroeid met luzerne maar meer nog met netels en distels. In korte broek is dat echt niet handig en ik baan me dan maar een weg tussen het koolzaad en de tarwe. 
Vanaf nu zullen de wandelstokken af en toe hun dienst kunnen bewijzen. Die gebruik ik vooral bij hellingen maar zelfs als ‘t vlak is, gaat ‘t stappen een stuk sneller. Met stokken is je houding automatisch een stuk beter, je ontlast de knieën en je wandelt automatisch ook sneller. 

Na de oorlog werd de brug in Mantes la Jolie nooit hersteld. 

La Collegiale (=een kerk met kasteel eraan, voor (het college van) kanunniken)

Donderdag 29 juli 2021: Mantes la Jolie-Houdan, 34 km

Bij Mantes slaat het adjectief La Jolie vooral op de groene omgeving, het regionaal natuurpark Le Vexin. Ook de route van vandaag loopt hoofdzakelijk samen met de GR22. Dat is de ‘randonnée’ van Parijs naar Mont St. Michel, ook een pelgrimsroute trouwens. Hier zijn we slechts 50-60 km van Parijs verwijderd, de ‘optrekjes’ hier behoren dus vaak toe aan de Parisiens de in ’t weekend de stad ontvluchten naar de groene dorpjes en bossen. Aan paarden en manèges geen gebrek hier. 

Zowel gisteren als vandaag is de overnachting bij oud-pelgrims die een kamer ter beschikking stellen. Het warme avondmaal wordt steevast gevolgd door salade, dan kaasbord en dan nog dessert met koffie, “want je moet krachten opdoen voor de route morgen...” Waarover de gesprekken aan tafel gaan, laat zich raden. 

Bij hen leer ik ook de typische uitspraken (voor pelgrims):* La tisane du pèlerin, een goeie pint na de tocht (tisane is infuusthee)* Sentir le belette (lett.: stinken als een wezel). Als pelgrim douche je ‘s avonds voor je aan tafel gaat, want je...* Hâte-toi lentement:  festina lente, haast je langzaam.* Où est ton hébergement? À la belle étoile... (buiten)* A la vache: jawadde, ohlala...

Vrijdag 30 juli: Houdan-Epernon, 30,5 km

Tussen Houdan en Epernon loopt de wandeling tussen velden en bossen, ook weer hoofdzakelijk over GR- en StreekGR-paden. Ik kom welgeteld 1 gehucht en 1 zitbank tegen, mijn middagmaal neem ik op een megaliet. Mijn  laatste mondvoorraad is daarmee verbruikt en daardoor kom ik weer wat beter overeen met m’n rugzak. Naar ‘t schijnt steekt een mens vooral z’n angsten in z’n rugzak...
We zitten hier nog steeds in de graanschuur van Europa (brood zal er de komende jaren meer dan genoeg zijn, en stro ook) maar de streek is al niet meer zo plat, er komt serieus wat meer reliëf in het landschap. Dat mag wel, na 16 etappes...

Vandaag kom ik m’n eerste ‘collega’-pelgrim tegen in het klooster van de Zusters Salesianen. Het is een Spanjaard die de route Parijs-Mont St-Michel volgt. We zitten samen aan tafel en gaan morgen allebei naar Chartres. We zien wel of we samen optrekken...

Dag 12 en 13: Beauvais-Magny

Voor de afstand tussen Beauvais en Chartres (160 km) reken ik een week. Dat wordt een week in ‘la pleine’, veldenveldenvelden en dorpjes die dubbel zo ver uit elkaar liggen dan verleden week. 
We zullen maar voldoende mondvoorraad in de rugzak steken want in dorpjes van honderd inwoners zullen wel geen carrefourkes te vinden zijn. Met die rugzak heb ik trouwens stilaan een haat-liefde-verhouding: onmisbaar maar na de middag begint die door te wegen. Wat je niet meehebt, is dus écht mooi meegenomen. 

Maandag 26 juli 2021: Beauvais-Trie-Château, 28,5 km

Door de vakantie is de pelgrimaccommodatie in Trie-Château gesloten. Ook de andere contacten geven niet thuis. En door Covid aanvaardt la maison de retraîte geen pelgrims. Hopelijk is het lokale hotel niet volzet. Had ik toch maar de bivvybag meegenomen... De twijfel slaat stilaan toe. 

Tot ik in een boerengat vlak voor Trie, aan het kerkje waar het altaar boven de (vroegere) straat staat, Martine tegenkom op wandel met Victor, haar kleinzoon. 
Na een praatje over het weer heeft ze al snel door dat ik niet van hier ben. En wat ik hier dan wel doe? Mijn vraag of ze iemand kent ‘qui acceuille des pèleri...’ is nog niet helemaal uitgesproken, of ze heeft al geantwoord: Oui, moi. 

In de ‘ferme de seigneurie’ met duiventoren dus, is er altijd wel een kamer op overschot en de anders-dan-anders-gesprekken bij een glaasje St-Emilion in de tuin, de zon is intussen weer van de partij, doorbreken de sleur van la vie de ferme die trouwens helemaal in silex gemetst is. Dat gesteente komt hier blijkbaar zomaar uit de grond gekropen. De boerenweggetjes liggen er vol van. 

Terwijl Martine m’n was doet, neemt Denis me mee op de tractor inclusief aanhangwagen. Op een gegeven moment stapt Denis uit de tractor en duwt me op de bestuurderszetel, zelf gaat hij op de passagiersstoel zitten. Ja man, dat is ook niet meer wat het geweest is. Ik zit dan wel aan het stuur en dat machien rijdt maar zelf doe ik niets; de trekker doet alles zelf, zonder camera, enkel op gps en tot 2-3 cm nauwkeurig van de rand van het perceel of van de weg, inclusief bochten, draaien en keren... Boeren zijn ingenieurs geworden. 

de satellieten

Dinsdag 27 juli 2021: Trie-Château -Magny en Vexin, 22 km

Waar het gisteren allemaal silexpaadjes waren, zitten we nu in de zandsteenstreek. De huizen en dorpjes doen hier dus zowaar aan Zuid-Frankrijk denken. De stortregen van vandaag trouwens ook. 
En als uitsmijter de prijs voor het mooiste bushokje. Niet lezen tijdens m’n déjeuner is hier wel erg moeilijk. 

Dag 10 en 11: Conty-Beauvais

De tweede en derde etappe tussen Amiens en Beauvais lopen slechts gedeeltelijk over de geijkte paden van de via Brugensis. De overnachtingsplaatsen (vrijdag het kasteel en zaterdag de camping) liggen meer dan 5 km uit de route en bovendien wil ik de oude spoorwegbedding vermijden wegens te saai. Bovendien laten we ons niet graag dicteren, en zeker niet door het blauwe lijntje van Komoot. Mercator heeft kaarten getekend om ze naar je hand te zetten, niet als keurslijf. Elk zijn eigen camino...

De route was zaterdag iets korter (19 km) dan  zondag (26 km) maar met pittige klimmetjes (nog net niet steil genoeg, of ik te koppig, om de wandelstokken uit te halen).

Beauvais heeft de hoogste (maar nooit afgewerkte) kathedraal ter wereld (48 meter hoge gewelven, moet een huzarenstukje geweest zijn in die tijd), schitterende glas-in-loodramen, en een verbazingwekkende astronomische klok van 12 meter hoog (90 000 onderdelen, 15 motoren, 52 wijzerplaten)
 maar er is ook een middeleeuwse klok uit de 14e eeuw. Die werkt nog steeds trouwens.
 In de St-Étiennekerk spring ik enkel binnen voor de 500 jaar oude glas-in-loodramen zoals die van de Boom van Jesse, de afstamming van Jezus. Rechts onderaan zie je KdG. De koningen gaan er maar wat graag prat op dat ze in de stamboom staan ergens tussen Jesse (Isaï) en Jezus.  

Het Compostelagenootschap heeft in Beauvais een pelgrimhuis (annex een ‘ark’ als toevluchtsoord) aan de, hoe kan het anders, St.-Jacobskerk. Andere pelgrims op deze feestdag van Sint-Jacob zijn er niet vandaag in de refugio. De Via Brugensis is duidelijk niet de populairste route.

Dag 9: Amiens-Conty, 22 km

De route van Amiens tot Beauvais is makkelijk in drie etappes op te delen. 

Over het eerste deel (Amiens-Conty) kan ik kort zijn: asfaltwegen tot ver buiten Amiens (industriegebied, universiteitssite) en voor de rest twee uur op de kaarsrechte Coulée Verte, de oude goederentreinbedding van Arras tot Beauvais. Vermoedelijk gaan we die nog wel een paar keer tegenkomen. Goed voor fietsers, maar op de duur heb je ’t als wandelaar wel gehad. 

De overnachting in Conty was gepland in het Centre Equestre (een integratieproject voor gehandicapten d.m.v. paardenverzorging) maar hun accommodatie voor pelgrims is niet meer beschikbaar waardoor je er enkel nog een hotelkamer kan huren aan dito voorwaarden. 

Op zo’n moment treedt mijn noodplan in werking natuurlijk. Eerste fase van het rampenplan: de pastoor contacteren. Aan de pastorie kijk ik of er een telefoonnummer hangt (de man heeft 14 kerken te bedienen...) maar wonder boven wonder is de curé toevallig aanwezig in zijn presbytère. Op mijn vraag of hij mensen kent die pelgrims ontvangen, antwoordt hij: le château! En zo zit ik vandaag in het Château de Courcelles sous Thoix, 7 km buiten de route maar Mr. le curé is mijn privéchauffeur en zegt aan Isabelle, de kasteeldame, dat ze de rekening voor het verblijf maar naar hem moet sturen. Het avondmaal en ontbijt betaal ik graag zelf.

Het keven is een koekenbrood. Maar als pelgrim moet je de rozijntjes weten te vinden...