Dag 37 en 38: Melle-St-Jean d’Angely, 62 km

Dag 37: Melle-Aulnay, 36 km

Voor deze (langste?) etappe waren de weersomstandigheden ideaal: geen wind, wolken, zon noch regen. De route doorkruist de regio Poitou-Charentes met de departementen Deux Sèvres en Charentes Maritime. Laat de meloenen maar komen... In Aulnay voegt de route des Plantagenets zich bij de Voie de Tours. In deze streek loop je van het ene naar het andere Romaanse kerkje. 

Blikvanger van de dag, misschien wel van de week, is ongetwijfeld de St-Pieterskerk (12e-13e eeuw), omgeven door cipressen en intacte grafzerken uit die tijd. 
Zowel binnen als buiten bulkt de kerk van zandstenen sculpturen: 

een musicerende ezel, de dierenriem, bijbelse en mythologische figuren... Wat een vakmanschap, toen al, 8-900 jaar geleden. Unesco-werelderfgoed, en terecht. 

Gelukkig is dit idyllisch kerkje wonderwel gespaard gebleven van zowel de 100-jarige als de godsdienstoorlogen in deze streek.

Dag 38: Aulnay-St Jean d’Angely, 26 km

In Saint-Jean d’Angely bezoeken we met Camel (Sp.), Marie-Laure (Indië) en Noah (Eth.) de restanten van wat een gigantische abdij moet geweest zijn, die als relikwie het hoofd van (de onthoofde) Johannes de Doper bezat. Door de godsdienstoorlogen is zowel de relikwie als de abdij in vlammen opgegaan. Wat er nu nog staat is werelderfgoed.Marie-Jeanne, onze hospita, geeft ons in het Sint-Nicolaaskerkje, geen werelderfgoed maar erg idyllisch, een snelcursus altaarstudie en pilaarbijten.

 Waarin een klein dorpskerkje groot kan zijn. 
Als avondmaal serveert ze everzwijn. Het moet inderdaad niet altijd quiche zijn. 

Dag 36: Chenay-Melle, 17 km

Bij het verlaten van Chenay stond de straatnaam Rue de la Pleine en dat was er niet om gelogen. Een déjà-vu; een mens zou zich zo weer in Noord-Frankrijk kunnen wanen...

In Faugerit, elders ook trouwens in deze streek met protestantse enclaven, zie je hier en daar een ‘begraafplaatsje’ van 4-5 zerken. De dominee van deze streek vertelt me dat in de 18e eeuw het protestantisme in Frankrijk verboden was en dat de gereformeerden dan maar hun familie in het geheim begroeven, in een bosje of in de tuin. Die zerken zijn er nu nog, net zoals de parasolden in de tuin die aangaf dat er een protestant woonde. Door over ‘t muurtje te kijken, leert een mens nog eens wat...

Wat verder bots ik op een Deense die in haar voortuintje bezig is aan de voorbereiding van  haar nakende verhuis. Ze zal de pelgrims die hier passeren en waarmee ze graag een praatje slaat wel missen. En of mijn rugzak niet te zwaar is? Dat is belastend voor je nek, zegt ze, waarop ze me prompt, als masseuse, trakteert op een nekmassage met essentiële olie. Verder dan dat laten we ‘t niet komen; ik heb geen zin om een confrontatie met een jaloerse Viking aan te gaan. 

Melle was in de middeleeuwen een centrum van muntslag; het heeft z’n rijkdom te danken aan de lood/zilvermijnen. Resultaat van die rijkdom is, toch wel uitzonderlijk, een ‘triade’ van drie Romaanse kerken. De Sint-Hilairekerk, een vaste stopplaats voor pelgrims, is werelderfgoed en heeft, naast de vele (1000 jaar oude!) gebeeldhouwde figuren op de gevel, binnenin een vernieuwd marmeren koor, altaar, doopvont en kooromgang, een kunstwerk op zich. 

Dag 34 en 35: Poitiers-Chenay, 52,5 km

Dag 34: Poitiers-Lusignan, 28,5 km

Onderweg kom ik een moeder en dochter tegen die vier dagen vakantie samen doorbrengen op het ritme van een ezel. Dat zie je wel meer in de Cevennen (Le Puy-en-Velay, le chemin de Stevenson) maar hier is dat eerder zeldzaam. 
Na het middagmaal weigert meneer nog een stap verder te zetten. Er is echt geen beweging in te krijgen, noch duwen, noch trekken, niets helpt... en een wortel heb ik niet bij. Ten einde raad belt de dochter naar de eigenares die met de auto komt maar zelfs die paardenkracht helpt niet...  Als meneer zin heeft, zal hij wel weer in gang schieten. Ik hoop dat ze er nu niet meer staan, ik heb m’n weg dan maar alleen verdergezet...

We (Patrick, Liza en ik) koken ons potje en overnachten in een als gîte ingerichte toren van een kasteel, met bijpassend uitzicht.  

Dag 35: Lusignan-Chenay, 24 km

Braambessenseizoen. Het lijkt wel of de braamstruiken speciaal langs de route aangeplant werden. De hele dag door pluk ik handenvol braambessen. Achter de hoek is ook Suzy bramen aan ‘t plukken. 
Tu es pèlerin? Tu veux une tasse de café? Viens, on va sur ma terrasse... 

Vijf minuten later maak ik tijdens mijn tweede ontbijt van de dag kennis met les châtelains du Domaine de Mauprié. 

Het gesprek gaat al snel over de houding van de Fransen die altijd klaar zijn om te protesteren: les gilets jaunes, les anti-vaccins..., kortom les conards,  als ze maar kunnen protesteren... Als Vlamingen zijn we in vergelijking maar mougeons (mouton/pigeon): doux comme un agneau...

Dag 32 en 33: Châtellerault-Poitiers, 40 km - Dag 34: Poitiers

Dag 32: Châtellerault-Dissay, 20 km

Na een paar uren tussen bossen en wijngaarden kom je het dorpje Dissay in stijl binnen. 

Als ik het raam van mijn gîte openzet, ontbreekt enkel nog De Rode Ridder.

Dag 33: Dissay-Poitiers, 19,5 km

De 20 km naar Poitiers verloopt helemaal over de Via Antonio, de meer dan 2000 jaar oude Romeinse Heirweg die Tours met Poitiers verbindt. 
Hier ergens, onder mijn voetsporen, stopte Karel Martel de opmars van de Saracenen, zeg maar de moslims, die al Portugal en Spanje veroverd hadden (Cordoba...); anders waren we nu allemaal muzelmannetjes (en voor de politiek-correcten ook muzelvrouwtjes...).  Ze kunnen ‘t blijkbaar niet laten want in Afghanistan zijn ze wéér bezig... L’histoire se répète, en sommigen leren niet rap...

Tijdens de middeleeuwen werd Poitiers beschermd door een (nu haast helemaal verdwenen) grote verdedigingsmuur waardoor de stad in staat was om door te groeien en er een universiteit te bouwen. De stad floreerde en groeide uit tot een van mooiste steden in de regio met de oudste kerk van heel Frankrijk: le baptistère St-Jean.
 Het is de moeite om, na meer dan 700 km en zowat een derde van de tocht achter de rug, nog een extra-rustdag in te plannen om de winkeltjes, restaurants, prachtige oude gebouwen en, hoe kan het ook anders, de kathedraal met het mooie middeleeuwse glasraam over de kruisiging te bezoeken. 

Futuroscope, ook meer dan de moeite maar nog geen werelderfgoed, zal voor een andere keer zijn. 

Morgen gaat de tocht verder richting Bordeaux. 

Dag 30 en 31: Ste-Maure - Châtellerault, 47km

Vrijdag 13/08: Ste-Maure - Dangé, 28 km

Heet, heter, heetst. 

Vandaag de trouwdag van Johan K. Op zo’n dag mag ik er niet aan denken ‘gedeconnecteerd’ te zijn. Brood, bami, bier, bitterballen, zelfs boeken... ik kan ‘t allemaal missen. Maar pak me m’n internet niet af, m’n venster op de wereld, m’n verbinding met al wie me dierbaar is. 

Mijn hébergement is eindelijk nog eens bij een gastgezin (dat kookt, m’n was doet...; ik mag zelfs hun zwembad gebruiken...). 

De meeste gastgezinnen aanvaarden deze tijden geen pelgrims en veel  ‘gîtes pèlerins’ zijn gesloten (Covid, nietwaar...). Voor antivaxers Bernadette en Dominique is acceuillir net een daad van verzet tegen het beleid en tegen “de hele Covid-tirannie, paniekzaaierij en gecreëerde angstpsychose”. Passe sanitaire? Vaccinaties? Non, merci... Ik stel vast dat die opvatting in Frankrijk toch wel bij een behoorlijk groot deel van de bevolking leeft en dat de maatregelen net de maatschappij verdelen. Liberté? Egalité? Fraternité???

Zaterdag 14/08: Dangé-Châtellerault, 19 km

We kunnen ons nu nog nauwelijks voorstellen hoe belangrijk bedevaarten in de middeleeuwen waren. Het geloof bestond dat God de smeekbedes veeleer op de bevaartsplaatsen verhoorde dan elders. Daardoor ondernamen ontelbare mensen van alle rangen en standen, koningen en vorsten en bisschoppen evenzeer als bedelaars en vagebonden, verre reizen naar heiligdommen. 
Bedevaarten waren een massaverschijnsel. De bezoekcijfers voor bepaalde heligdommen lagen zo hoog dat ze nu ongeloofwaardig lijken, soms tienduizenden pelgrims op één dag, vaak het veelvoud van de toenmalige totale bevolking. Onderweg bezochten die pelgrims meerdere plaatsen, zoals b.v. Vendôme of Châtellerault. Die zijn groot geworden door de pelgrimsroute die er passeert. Daarom heb je er trouwens ook een St-Jacobskerk. Ernaast ligt mijn ‘gîte pèlerin’. 


Heb me trouwens een hoedje aangeschaft. De zon geeft hier nogal van jetje...

Dag 28 en 29: Tours- Ste-Maure, 54 km

Dag 28: Tours-Sorigny, 27,5 km

Behoorlijk wat afwisseling tussen velden, bossen, wijngaarden en waterpartijen (langs de Loire, de Indre,...) vandaag. En bewegwijzering die herhaaldelijk aangeeft hoe ver het einddoel nog verwijderd is. 

De ‘halte jacquaire’ is een huis dat de gemeente Sorigny, in grootte vergelijkbaar met Oekene, ter beschikking stelt van pelgrims.
Alles is aanwezig, bedden, badkamer, keuken...  De sleutel haal je af bij de stadssecretaris die meekomt om alles uit te leggen; die persoonlijke benadering is het voordeel van zo’n kleine maar nog zelfstandige gemeente.

Dag 29: Sorigny-Sainte-Maure, 26,5 km

Net wanneer ik vanmorgen vertrek, komt de lokale Compostelavrijwilliger melden dat hij gisteren de route heeft gewijzigd. De gps-coördinaten zullen dus niet meer kloppen, maar door de trajectwijziging spaar ik wel 2 km uit, zegt hij. Nadeel is natuurlijk dat het pad nog niet platgelopen is en dat ik door gras moet laveren dat bijna tot aan mijn knieën komt. Niet dat dit in mijn geval zo moeilijk is, ‘k zal ‘t maar zelf zeggen... maar met temperaturen tot eind de dertig is ‘t wel fraai lastig natuurlijk. 

Na enkele uren stappen, zweten, sakkeren, vliegen en muggen wegmeppen en lauwwarm water drinken, komt het meest deugddoende moment van de dag in een gehucht (in Frankrijk vormen 2 huizen al rap een gehucht met een naam) dat z’n naam niet gestolen heeft:  L’angelliennerie. 

Na zoiets kan je er direct weer voor nog eens 15 km tegen. 

In Sainte-Maure vind ik onderdak op de camping municipale, in een trekkershut voor fietsers. 

Tot ‘s nachts lig ik op mijn luchtmatras naar de vallende sterren te staren. Dit is beter dan hotel ‘Aux mille étoiles’. 

Dag 26: Vernou-Tours, 24 km - Dag 27: Tours, rustdag

In Tours heb ik zowel in tijd als afstand een vierde van de tocht afgelegd. 
Tijdens de laatste etappe van het eerste kwart kom ik voor de eerste keer onderweg andere pelgrims tegen. Michel, hij liep drie dagen telkens een marathon om in Chartres aan te komen, en Laurence zijn Normandiërs die dit jaar het traject Chartres-Tours afleggen. Door het verschil in tempo lopen we elkaar pas ‘s namiddags in de kathedraal, met ook hier weer schitterende glasramen en een rijkelijk gedecoreerde gotische gevel, weer tegen het lijf. 

Na een eerste terrasje (‘t is nog net koffietijd) spreken we af voor het renaissance klank- en lichtspektakel op de gevel van het Musée des Beaux Arts.


In Vieux-Tours, le quartier St-Martin, het meest levendige deel van de stad, neem ik het voornemen om volgend jaar ‘les 10 bornes’ (zeg maar km) te gaan lopen in hun thuisstad Thiberville, die zij zelf organiseren. Het is niet onmogelijk dat ‘le tisane du pélerin’ daar voor iets tussen zit...

Dag 27: Tours, rustdag

“Aimez-votre corps, respectez-le”, schrijft Père Gilbert in zijn boekje Réussis ta vie! Af en toe eens een rustdag inbouwen is nooit een slecht idee, vooral niet als je in de vroegere hoofdstad van Frankrijk bent. Het imposante stadhuis getuigt nog van dit roemrijke verleden. 

In de meeste levendige historische wijk van de stad, met de beroemde Place Plumereau, ligt mijn uitvalsbasis: de basiliek Saint-Martin. Sint-Martinus (Oekene) was hier in de vierde eeuw bisschop en zijn lichaam ligt hier begraven. Net niet naast zijn graf, maar ‘t scheelt niet veel, staat mijn sponde, in het klooster van de Benedictinessen. 

Wat boodschappen voor de komende dagen, wat telefoontjes om slaapplekken te regelen (want ‘t is nog altijd vakantieperiode in Frankrijk en dat maakt ‘t er niet makkelijker op) en een terrasje tussen de vakwerkhuizen en stadspaleizen moeten volstaan om de batterijen weer op te laden tot in Poitiers, de volgende halte.