Dag 30 en 31: Ste-Maure - Châtellerault, 47km

Vrijdag 13/08: Ste-Maure - Dangé, 28 km

Heet, heter, heetst. 

Vandaag de trouwdag van Johan K. Op zo’n dag mag ik er niet aan denken ‘gedeconnecteerd’ te zijn. Brood, bami, bier, bitterballen, zelfs boeken... ik kan ‘t allemaal missen. Maar pak me m’n internet niet af, m’n venster op de wereld, m’n verbinding met al wie me dierbaar is. 

Mijn hébergement is eindelijk nog eens bij een gastgezin (dat kookt, m’n was doet...; ik mag zelfs hun zwembad gebruiken...). 

De meeste gastgezinnen aanvaarden deze tijden geen pelgrims en veel  ‘gîtes pèlerins’ zijn gesloten (Covid, nietwaar...). Voor antivaxers Bernadette en Dominique is acceuillir net een daad van verzet tegen het beleid en tegen “de hele Covid-tirannie, paniekzaaierij en gecreëerde angstpsychose”. Passe sanitaire? Vaccinaties? Non, merci... Ik stel vast dat die opvatting in Frankrijk toch wel bij een behoorlijk groot deel van de bevolking leeft en dat de maatregelen net de maatschappij verdelen. Liberté? Egalité? Fraternité???

Zaterdag 14/08: Dangé-Châtellerault, 19 km

We kunnen ons nu nog nauwelijks voorstellen hoe belangrijk bedevaarten in de middeleeuwen waren. Het geloof bestond dat God de smeekbedes veeleer op de bevaartsplaatsen verhoorde dan elders. Daardoor ondernamen ontelbare mensen van alle rangen en standen, koningen en vorsten en bisschoppen evenzeer als bedelaars en vagebonden, verre reizen naar heiligdommen. 
Bedevaarten waren een massaverschijnsel. De bezoekcijfers voor bepaalde heligdommen lagen zo hoog dat ze nu ongeloofwaardig lijken, soms tienduizenden pelgrims op één dag, vaak het veelvoud van de toenmalige totale bevolking. Onderweg bezochten die pelgrims meerdere plaatsen, zoals b.v. Vendôme of Châtellerault. Die zijn groot geworden door de pelgrimsroute die er passeert. Daarom heb je er trouwens ook een St-Jacobskerk. Ernaast ligt mijn ‘gîte pèlerin’. 


Heb me trouwens een hoedje aangeschaft. De zon geeft hier nogal van jetje...

Dag 28 en 29: Tours- Ste-Maure, 54 km

Dag 28: Tours-Sorigny, 27,5 km

Behoorlijk wat afwisseling tussen velden, bossen, wijngaarden en waterpartijen (langs de Loire, de Indre,...) vandaag. En bewegwijzering die herhaaldelijk aangeeft hoe ver het einddoel nog verwijderd is. 

De ‘halte jacquaire’ is een huis dat de gemeente Sorigny, in grootte vergelijkbaar met Oekene, ter beschikking stelt van pelgrims.
Alles is aanwezig, bedden, badkamer, keuken...  De sleutel haal je af bij de stadssecretaris die meekomt om alles uit te leggen; die persoonlijke benadering is het voordeel van zo’n kleine maar nog zelfstandige gemeente.

Dag 29: Sorigny-Sainte-Maure, 26,5 km

Net wanneer ik vanmorgen vertrek, komt de lokale Compostelavrijwilliger melden dat hij gisteren de route heeft gewijzigd. De gps-coördinaten zullen dus niet meer kloppen, maar door de trajectwijziging spaar ik wel 2 km uit, zegt hij. Nadeel is natuurlijk dat het pad nog niet platgelopen is en dat ik door gras moet laveren dat bijna tot aan mijn knieën komt. Niet dat dit in mijn geval zo moeilijk is, ‘k zal ‘t maar zelf zeggen... maar met temperaturen tot eind de dertig is ‘t wel fraai lastig natuurlijk. 

Na enkele uren stappen, zweten, sakkeren, vliegen en muggen wegmeppen en lauwwarm water drinken, komt het meest deugddoende moment van de dag in een gehucht (in Frankrijk vormen 2 huizen al rap een gehucht met een naam) dat z’n naam niet gestolen heeft:  L’angelliennerie. 

Na zoiets kan je er direct weer voor nog eens 15 km tegen. 

In Sainte-Maure vind ik onderdak op de camping municipale, in een trekkershut voor fietsers. 

Tot ‘s nachts lig ik op mijn luchtmatras naar de vallende sterren te staren. Dit is beter dan hotel ‘Aux mille étoiles’. 

Dag 26: Vernou-Tours, 24 km - Dag 27: Tours, rustdag

In Tours heb ik zowel in tijd als afstand een vierde van de tocht afgelegd. 
Tijdens de laatste etappe van het eerste kwart kom ik voor de eerste keer onderweg andere pelgrims tegen. Michel, hij liep drie dagen telkens een marathon om in Chartres aan te komen, en Laurence zijn Normandiërs die dit jaar het traject Chartres-Tours afleggen. Door het verschil in tempo lopen we elkaar pas ‘s namiddags in de kathedraal, met ook hier weer schitterende glasramen en een rijkelijk gedecoreerde gotische gevel, weer tegen het lijf. 

Na een eerste terrasje (‘t is nog net koffietijd) spreken we af voor het renaissance klank- en lichtspektakel op de gevel van het Musée des Beaux Arts.


In Vieux-Tours, le quartier St-Martin, het meest levendige deel van de stad, neem ik het voornemen om volgend jaar ‘les 10 bornes’ (zeg maar km) te gaan lopen in hun thuisstad Thiberville, die zij zelf organiseren. Het is niet onmogelijk dat ‘le tisane du pélerin’ daar voor iets tussen zit...

Dag 27: Tours, rustdag

“Aimez-votre corps, respectez-le”, schrijft Père Gilbert in zijn boekje Réussis ta vie! Af en toe eens een rustdag inbouwen is nooit een slecht idee, vooral niet als je in de vroegere hoofdstad van Frankrijk bent. Het imposante stadhuis getuigt nog van dit roemrijke verleden. 

In de meeste levendige historische wijk van de stad, met de beroemde Place Plumereau, ligt mijn uitvalsbasis: de basiliek Saint-Martin. Sint-Martinus (Oekene) was hier in de vierde eeuw bisschop en zijn lichaam ligt hier begraven. Net niet naast zijn graf, maar ‘t scheelt niet veel, staat mijn sponde, in het klooster van de Benedictinessen. 

Wat boodschappen voor de komende dagen, wat telefoontjes om slaapplekken te regelen (want ‘t is nog altijd vakantieperiode in Frankrijk en dat maakt ‘t er niet makkelijker op) en een terrasje tussen de vakwerkhuizen en stadspaleizen moeten volstaan om de batterijen weer op te laden tot in Poitiers, de volgende halte. 

Dag 24 en 25: Prunay-Vernou, 51 km

De GR655 volgt de de Via Turonensis, de ‘voie de Tours’, de Toursroute, en is de langste van de vier Sint-Jacobsroutes. De drie andere komen van Vezelay, Puy-en-Velay en Arles. 

Zaterdag 7 augustus: Prunay- Chateau-Renault, 23 km

Mijn hébergement bevindt zich in het huis van de kunstschilder André Bauchant (https://g.co/kgs/iaAsPB) wiens werk (naïeve schilderkunst) in Parijs, New York, Japan... hangt. 
Het huis is nu bewoond door zijn achternicht die me de hele avond onderhoudt over het werk van haar grootoom, haar reizen en haar engagement voor Compostela. “Iedere pelgrim is op zoek naar iets,” zegt ze. Als ik haar zeg dat ik dat betwijfel, stuurt ze haar mening bij: “je vindt altijd wel iets op ‘le chemin’, vaak iets wat je niet zoekt.” Daarmee kan ik me wel verzoenen. “Een mens moet zich laten bevruchten,” zeg ik haar. Nu stel ik me jullie bedenkelijke blik voor, maar Marie-Geneviève (85) begrijpt me niet verkeerd. “Door iets nieuws, iets vreemds, iets anders. Want wie z’n blik niet verruimt, stagneert. Vernieuwing is slechts mogelijk door je los te maken van de dagelijkse sleur, door risico’s te nemen of door ongemakken te trotseren. En daarin speelt reizen, en een pelgrimstocht alleszins, een belangrijke rol.” 

“De bestemming is niet het doel, de weg is het doel,” besluit ze. Zo raken we ‘t toch nog eens en we praten verder tot we elkaar haast niet meer zien zitten, letterlijk dan, want ze is zo zuinig dat ze ‘vergeet’ het licht aan te steken. 

Zondag 8 augustus: Château-Renault-Vernou, 28 km

Dit is volop de Loirestreek. La Loire, een slordige duizend km lang tot ze in de oceaan uitkomt, bevloeit een gebied dat een vijfde is van Frankrijk. Dat is vrij uniek en de vallei van de Loire is dan ook Unesco-werelderfgoed. 
De graanschuur van Frankrijk ligt (eindelijk) achter de rug en dit is de streek van de renaisssance(wijn)kastelen, de strandjes langs de Loire (vissers), zonnebloemvelden, de immense ‘wouden’. 
Hier spot ik veel voor mij onbekende vogelsoorten, vlinders, libellen en zelfs verschillende wilde orchideeën. 
Ik passeer langs grotwoningen en sla een praatje met een bewoner. Om eerlijk te zijn, de grot is vooral zijn ‘kelder’, zegt hij; de woning staat ernaast weggestoken en is tussen de begroeiing aangebouwd.

Ik overnacht in de parochiezaal van Vernou; een zekere Denise brengt me brioche, een slaatje, brood en kaas, eieren en compote. Weigeren zou onbeleefd zijn; de halve kilo taboulé van de Lidl sleep ik maar nog een dag in de rugzak mee naar Tours...

Dag 23: Vendôme-Prunay, 24 km

Wat het weer betreft is de wind vandaag de hoofdrolspeler. Gelukkig, want daarmee drijven  meteen ook alle donkere wolken weg. Dat ik de hele tijd tegen wind moet lopen, is helemaal niet erg want die zuidenwind blaast een lekkere warme bries tegen mijn snoet. Ook vandaag wandel ik vooral doorheen landerijen. Echt ‘Peregrinus’ dus, van het Latijnse ‘per’ (doorheen) en ‘ager’ (veld, land). Graan voor brood (en bier) heb ik de voorbije dagen genoeg gezien; nu is ‘t blijkbaar tijd voor wijngaarden, gierst- en zonnebloemvelden.

Halverwege de weg naar Ambloy, waar mijn etappe vandaag normaal eindigde, stopt een fietser uit de andere richting om een praatje te slaan. In het Engels wel te verstaan. Hij stelt zich voor als Zuid-Afrikaan met Nederlandse roots die als bosbouwer werkt in Afrika. Hij fietst van Bordeaux naar Nederland. Als antwoord begin ik met ‘Uit die blou van onze hemel, uit de diepte van ons see; oor die eeuwige geberge waar die kranse antwoort gee...’ we zingen samen Die Stem, zetten ons een half uur langs de rand van de weg, hier passeert toch geen kat en in de verste verte is geen bebouwing te bespeuren, en wisselen wat toeristische info uit over beider landen; hij vooral over de natuur, ik over onze historische steden. De telefoon naar zijn vrouw, in ‘t Zuid-Afrikaans, kan ik perfect meevolgen en we zetten de conversatie verder in het Nederlands. Na de wederzijdse uitnodiging gaan we weer elk onze weg. Ook dit is camino. 

Hoewel dit een gekende pelgrimsroute is en aan het kerkje van Ambloy een Sint-Jacobsschelp prijkt, vind ik in Ambloy geen slaapplek. “Neen, we kennen niemand,“ krijg ik meermaals te horen, of “Probeer ‘t eens in het volgende dorp.“

Een uur later zie ik, verscholen in het groen, het kerkje van Prunay. In de buurt is een camping, zelfs niet te vinden op GoogleMaps. 0 sterren vermoed ik maar ik krijg er wel een tentje -een ‘smijtertje van Decathlon’-, een verschil met twee dagen geleden... Een pelgrimstocht is ook een lesje in onthechting en overboord gooien van alles wat er niet echt toe doet. 

Piketten? Niet nodig, meneer, als jij er in ligt met je rugzak, zal ‘t niet wegwaaien. Ne t’inquiète pas... En dat devies is het belangrijkste wat je op de camino moet onthouden. Omnia semper bonam, alles komt altijd goed...

Dag 22: Fréteval-Vendôme, 22 km

Ook vandaag volgt de route grotendeels het traject van Le Loir (een dertigtal km meer zuidwaarts stroomt trouwens La Loire). 

Net als gisteren presenteren de charmante huisjes zich langs de rivier. In dit groene kader kom ik Vendôme binnen. Het zou een dag als gisteren worden, tot in de dreef van het kasteel van Mesley een handvol joelende en enthousiaste ‘jongeren’ het wandelpad bezet. Pas wanneer ik naderbij kom, zegt de mama: ‘Maar jij bent toch...’  
Sofie, oud-leerkracht van De Ark en Vicky, een schoolvriendin van Bert, zitten er met de kinderen aan het scherm gekluisterd want de Belgische hockeyploeg is goud aan het winnen. Op slag worden de Ol. Spelen naar de achtergrond verwezen en gaat alle aandacht naar verhalen van vroeger en nu. Aan deze aangename ontmoeting heb ik trouwens nog een petje overgehouden. Zo zie je me nu rondlopen met een ‘cap’ van HardRockCafe... Een mens moet er wat voor over hebben om er jong uit te zien😁. Misschien moet ik me in Tours meteen een paar tattoos laten zetten, dan ben ik meteen helemaal ‘nen echten’. 

In Vendôme, stadje dat z’n bloei kende door de vele pelgrims op de route naar Tours, bezoek ik eerst de Chapelle Saint-Jacques. In lang vervlogen tijden wasten en verzorgden de lokale dames hier in de binnentuin de voeten van de pelgrims. Ja, soms was ‘t vroeger ook wel eens beter... In de middeleeuwen was Vendôme een van de middellange afstandsbedevaartspkekken voor Vlaamse strafpelgrims. Ik ben hier wel op m’n plek, hoor ik je al denken. 

Het verhaal wil dat in de abdijkerk, de abdij is inmiddels afgebroken maar de losstaande kerktoren bleef bewaard, ooit een traan van Christus (die hij plengde toen zijn vriend Lazarus stierf) als reliek bewaard werd. Ik ben vooral geïnteresseerd in de vele houtsculpturen onder de kapittelbanken in het koor. Ze zijn mooi maar braaf, ik heb er al ondeugender gezien. 

De (nieuwe) jeugdherberg, annex van le foyer des jeunes ouvriers (als je in Frankrijk ‘foyer’ ziet, denk dan maar aan begeleid wonen) waar ik overnacht, organiseert vanavond een barbecue. Liever dat dan ergens op een terrasje wat gemaksvoedsel te verorberen, want eten kun je dat vaak niet noemen. Ik eet er buikstabij en heb intussen een ‘collegiaal’ gesprek met de voorzitter van de vzw van de foyer... 

Dag 21: Châteaudun-Fréteval, 36 km

In tegenstelling tot de vorige dagen loop ik vandaag de hele dag met regenjas en hoes over de rugzak. Tot overmaat van ramp geeft ook Komoot er de brui aan. Gelukkig heb ik nog onze fietsgps mee als reserve. Ook al is de bewegwijzering vanaf Chartres erg goed, toch zou ik niet zonder gps durven vertrekken. ‘t Zekerste is met het boekje in de hand rondlopen natuurlijk, maar dat is niet aan mij besteed wegens te weinig ontspannend. 

De route in het zuiden van Châteaudun, richting Tours, loopt grotendeels op asfaltwegjes langs de Loir. Ware het niet van de regen dan zou met de kastelen, parken, villa’s groot en klein en vooral de weekendhuisjes langs het water het vakantiegevoel compleet zijn.

In Montigny-le-Gannelon (nu Cloyes), het dorp met het prachtige renaissancekasteel en -park, schuil ik een half uur voor de felste regen onder de luifel voor de kerk. 

Gezien mijn geplande hébergement gesloten is (augustus is niet de beste maand om logies te vinden...), zoek ik het dan maar 10 km verderop langs de route; op die manier heb ik morgen meer tijd om Vendôme te bezoeken. 
In Fréteval, charmant oud ommuurd dorp, vind ik een camping waar ze een tent ter beschikking hebben. 

Enfin, camping... dit lijkt meer op glamping: een gecompartimenteerde tent met houten vloer, twee slaap’kamers’ met dubbel en stapelbed, kitchenette, tafel, stoelen... met zicht op l’étang. 

Laat het maar regenen vannacht, na alweer 36 km zal het gekletter van de druppels op het zeil me niet uit mijn slaap kunnen houden.