Dag 24 en 25: Prunay-Vernou, 51 km

De GR655 volgt de de Via Turonensis, de ‘voie de Tours’, de Toursroute, en is de langste van de vier Sint-Jacobsroutes. De drie andere komen van Vezelay, Puy-en-Velay en Arles. 

Zaterdag 7 augustus: Prunay- Chateau-Renault, 23 km

Mijn hébergement bevindt zich in het huis van de kunstschilder André Bauchant (https://g.co/kgs/iaAsPB) wiens werk (naïeve schilderkunst) in Parijs, New York, Japan... hangt. 
Het huis is nu bewoond door zijn achternicht die me de hele avond onderhoudt over het werk van haar grootoom, haar reizen en haar engagement voor Compostela. “Iedere pelgrim is op zoek naar iets,” zegt ze. Als ik haar zeg dat ik dat betwijfel, stuurt ze haar mening bij: “je vindt altijd wel iets op ‘le chemin’, vaak iets wat je niet zoekt.” Daarmee kan ik me wel verzoenen. “Een mens moet zich laten bevruchten,” zeg ik haar. Nu stel ik me jullie bedenkelijke blik voor, maar Marie-Geneviève (85) begrijpt me niet verkeerd. “Door iets nieuws, iets vreemds, iets anders. Want wie z’n blik niet verruimt, stagneert. Vernieuwing is slechts mogelijk door je los te maken van de dagelijkse sleur, door risico’s te nemen of door ongemakken te trotseren. En daarin speelt reizen, en een pelgrimstocht alleszins, een belangrijke rol.” 

“De bestemming is niet het doel, de weg is het doel,” besluit ze. Zo raken we ‘t toch nog eens en we praten verder tot we elkaar haast niet meer zien zitten, letterlijk dan, want ze is zo zuinig dat ze ‘vergeet’ het licht aan te steken. 

Zondag 8 augustus: Château-Renault-Vernou, 28 km

Dit is volop de Loirestreek. La Loire, een slordige duizend km lang tot ze in de oceaan uitkomt, bevloeit een gebied dat een vijfde is van Frankrijk. Dat is vrij uniek en de vallei van de Loire is dan ook Unesco-werelderfgoed. 
De graanschuur van Frankrijk ligt (eindelijk) achter de rug en dit is de streek van de renaisssance(wijn)kastelen, de strandjes langs de Loire (vissers), zonnebloemvelden, de immense ‘wouden’. 
Hier spot ik veel voor mij onbekende vogelsoorten, vlinders, libellen en zelfs verschillende wilde orchideeën. 
Ik passeer langs grotwoningen en sla een praatje met een bewoner. Om eerlijk te zijn, de grot is vooral zijn ‘kelder’, zegt hij; de woning staat ernaast weggestoken en is tussen de begroeiing aangebouwd.

Ik overnacht in de parochiezaal van Vernou; een zekere Denise brengt me brioche, een slaatje, brood en kaas, eieren en compote. Weigeren zou onbeleefd zijn; de halve kilo taboulé van de Lidl sleep ik maar nog een dag in de rugzak mee naar Tours...

Dag 23: Vendôme-Prunay, 24 km

Wat het weer betreft is de wind vandaag de hoofdrolspeler. Gelukkig, want daarmee drijven  meteen ook alle donkere wolken weg. Dat ik de hele tijd tegen wind moet lopen, is helemaal niet erg want die zuidenwind blaast een lekkere warme bries tegen mijn snoet. Ook vandaag wandel ik vooral doorheen landerijen. Echt ‘Peregrinus’ dus, van het Latijnse ‘per’ (doorheen) en ‘ager’ (veld, land). Graan voor brood (en bier) heb ik de voorbije dagen genoeg gezien; nu is ‘t blijkbaar tijd voor wijngaarden, gierst- en zonnebloemvelden.

Halverwege de weg naar Ambloy, waar mijn etappe vandaag normaal eindigde, stopt een fietser uit de andere richting om een praatje te slaan. In het Engels wel te verstaan. Hij stelt zich voor als Zuid-Afrikaan met Nederlandse roots die als bosbouwer werkt in Afrika. Hij fietst van Bordeaux naar Nederland. Als antwoord begin ik met ‘Uit die blou van onze hemel, uit de diepte van ons see; oor die eeuwige geberge waar die kranse antwoort gee...’ we zingen samen Die Stem, zetten ons een half uur langs de rand van de weg, hier passeert toch geen kat en in de verste verte is geen bebouwing te bespeuren, en wisselen wat toeristische info uit over beider landen; hij vooral over de natuur, ik over onze historische steden. De telefoon naar zijn vrouw, in ‘t Zuid-Afrikaans, kan ik perfect meevolgen en we zetten de conversatie verder in het Nederlands. Na de wederzijdse uitnodiging gaan we weer elk onze weg. Ook dit is camino. 

Hoewel dit een gekende pelgrimsroute is en aan het kerkje van Ambloy een Sint-Jacobsschelp prijkt, vind ik in Ambloy geen slaapplek. “Neen, we kennen niemand,“ krijg ik meermaals te horen, of “Probeer ‘t eens in het volgende dorp.“

Een uur later zie ik, verscholen in het groen, het kerkje van Prunay. In de buurt is een camping, zelfs niet te vinden op GoogleMaps. 0 sterren vermoed ik maar ik krijg er wel een tentje -een ‘smijtertje van Decathlon’-, een verschil met twee dagen geleden... Een pelgrimstocht is ook een lesje in onthechting en overboord gooien van alles wat er niet echt toe doet. 

Piketten? Niet nodig, meneer, als jij er in ligt met je rugzak, zal ‘t niet wegwaaien. Ne t’inquiète pas... En dat devies is het belangrijkste wat je op de camino moet onthouden. Omnia semper bonam, alles komt altijd goed...

Dag 22: Fréteval-Vendôme, 22 km

Ook vandaag volgt de route grotendeels het traject van Le Loir (een dertigtal km meer zuidwaarts stroomt trouwens La Loire). 

Net als gisteren presenteren de charmante huisjes zich langs de rivier. In dit groene kader kom ik Vendôme binnen. Het zou een dag als gisteren worden, tot in de dreef van het kasteel van Mesley een handvol joelende en enthousiaste ‘jongeren’ het wandelpad bezet. Pas wanneer ik naderbij kom, zegt de mama: ‘Maar jij bent toch...’  
Sofie, oud-leerkracht van De Ark en Vicky, een schoolvriendin van Bert, zitten er met de kinderen aan het scherm gekluisterd want de Belgische hockeyploeg is goud aan het winnen. Op slag worden de Ol. Spelen naar de achtergrond verwezen en gaat alle aandacht naar verhalen van vroeger en nu. Aan deze aangename ontmoeting heb ik trouwens nog een petje overgehouden. Zo zie je me nu rondlopen met een ‘cap’ van HardRockCafe... Een mens moet er wat voor over hebben om er jong uit te zien😁. Misschien moet ik me in Tours meteen een paar tattoos laten zetten, dan ben ik meteen helemaal ‘nen echten’. 

In Vendôme, stadje dat z’n bloei kende door de vele pelgrims op de route naar Tours, bezoek ik eerst de Chapelle Saint-Jacques. In lang vervlogen tijden wasten en verzorgden de lokale dames hier in de binnentuin de voeten van de pelgrims. Ja, soms was ‘t vroeger ook wel eens beter... In de middeleeuwen was Vendôme een van de middellange afstandsbedevaartspkekken voor Vlaamse strafpelgrims. Ik ben hier wel op m’n plek, hoor ik je al denken. 

Het verhaal wil dat in de abdijkerk, de abdij is inmiddels afgebroken maar de losstaande kerktoren bleef bewaard, ooit een traan van Christus (die hij plengde toen zijn vriend Lazarus stierf) als reliek bewaard werd. Ik ben vooral geïnteresseerd in de vele houtsculpturen onder de kapittelbanken in het koor. Ze zijn mooi maar braaf, ik heb er al ondeugender gezien. 

De (nieuwe) jeugdherberg, annex van le foyer des jeunes ouvriers (als je in Frankrijk ‘foyer’ ziet, denk dan maar aan begeleid wonen) waar ik overnacht, organiseert vanavond een barbecue. Liever dat dan ergens op een terrasje wat gemaksvoedsel te verorberen, want eten kun je dat vaak niet noemen. Ik eet er buikstabij en heb intussen een ‘collegiaal’ gesprek met de voorzitter van de vzw van de foyer... 

Dag 21: Châteaudun-Fréteval, 36 km

In tegenstelling tot de vorige dagen loop ik vandaag de hele dag met regenjas en hoes over de rugzak. Tot overmaat van ramp geeft ook Komoot er de brui aan. Gelukkig heb ik nog onze fietsgps mee als reserve. Ook al is de bewegwijzering vanaf Chartres erg goed, toch zou ik niet zonder gps durven vertrekken. ‘t Zekerste is met het boekje in de hand rondlopen natuurlijk, maar dat is niet aan mij besteed wegens te weinig ontspannend. 

De route in het zuiden van Châteaudun, richting Tours, loopt grotendeels op asfaltwegjes langs de Loir. Ware het niet van de regen dan zou met de kastelen, parken, villa’s groot en klein en vooral de weekendhuisjes langs het water het vakantiegevoel compleet zijn.

In Montigny-le-Gannelon (nu Cloyes), het dorp met het prachtige renaissancekasteel en -park, schuil ik een half uur voor de felste regen onder de luifel voor de kerk. 

Gezien mijn geplande hébergement gesloten is (augustus is niet de beste maand om logies te vinden...), zoek ik het dan maar 10 km verderop langs de route; op die manier heb ik morgen meer tijd om Vendôme te bezoeken. 
In Fréteval, charmant oud ommuurd dorp, vind ik een camping waar ze een tent ter beschikking hebben. 

Enfin, camping... dit lijkt meer op glamping: een gecompartimenteerde tent met houten vloer, twee slaap’kamers’ met dubbel en stapelbed, kitchenette, tafel, stoelen... met zicht op l’étang. 

Laat het maar regenen vannacht, na alweer 36 km zal het gekletter van de druppels op het zeil me niet uit mijn slaap kunnen houden.

Dag 19 en 20: Chartres-Châteaudun

Vanaf Chartres sluit ik aan op de Via Turonensis, een van de twee eeuwenoude routes die vanuit Parijs naar Tours vertrekken, (de andere route loopt dan, meer oostelijk, via Orléans). Op onderstaand kaartje volg ik dus de gele route. 
Grosso modo is het verdere verloop van de Via Turonensis langs Parijs-Tours-Poitiers-Bordeaux-Ostabat (Pyreneeën). 

Maandag 2 augustus: Chartres-Vitray-en-Beauce, 37,8 km

Dat je je hier op een eeuwenoude pelgrimsroute bevindt, kun je wel zien aan de bewegwijzering. De dorpjes gaan er prat op om deel uit te maken van de bijna duizend jaar oude route naar Compostela. 
Dat de lokale bevolking hier ook al meer pelgrims gewend zijn, kan ik zelf vaststellen wanneer ik aan een ouder echtpaar vraag waar ik inkopen kan doen want de lokale bakker is gesloten. Zonder verpinken voeren ze me met hun auto drie dorpen verder heen en terug naar een bakker die wel open is. Tijdens de rit vertelt de man dat hij vijf jaar geleden genezen is van pancreaskanker. Op mijn antwoord dat ik blij voor ‘m ben en dat hij wel héél veel geluk heeft gehad, antwoordt hij: ‘Oui, grâce à ma femme’.  Ik zie twee vijfenzeventigjarige handen die elkaar vastpakken en minutenlang vasthouden. Zij noch ik zeggen verder nog een woord tijdens de rit, dit is een sacrale stilte die je niet verstoort. Maar ik denk aan m’n twee oud-collega’s Wilfried en Hans die dat geluk niet hebben gehad. 

Ze houden halt bij het kerkje van Mignières, omdat hier zo’n mooie vitraux zijn van St-Jacob maar de kerk is gesloten en het lokale Jacquelientje is niet thuis, augustus is verlof in Frankrijk...

Ook al hebben de mensen hier wel al meer pelgrims gezien, toch is dit geen drukbevolkte route, verre van zelfs. Ook de overnachtingsmogelijkheden zijn hier niet dik bezaaid. Voor mijn slaapplek in de ‘salle communale’, vroeger de parochiezaal maar in Frankrijk werden alle parochie-eigendommen in de jaren dertig van de vorige eeuw eigendom van de gemeentes, moet ik enkele km buiten het parcours. Gelukkig is Komoot een erg handige app om routes aan te passen. Nietwaar, Bert? 
L’adjoint-au-maire komt de zaal opendoen, na zijn werk op ‘t land springt Eric, de burgemeester, zelf binnen met wat kaas, worst en een stevige pint om nog een babbel te slaan. Wanneer ik ‘m zeg dat hij hier een mooi zaaltje heeft, zegt hij me dat dit vroeger de parochiezaal was maar in Frankrijk werden alle parochie-eigendommen in de jaren dertig van de vorige eeuw eigendom van de gemeentes. Hij weet ook dat Frankrijk 36.000 communes heeft, allemaal met een burgemeester;  Duitsland, vergelijkbaar qua oppervlakte, heeft er 6000...

Dinsdag 3 augustus, Vitray-Châteaudun 40,1 km

Afgezien van het reliëf is Le Beauce een beetje zoals de polders bij ons, enkele boerde- en veel landerijen. De (aangepaste) route loopt vooral over tractorwegen, de boer moet immers met zijn tractor aan zijn landerijen geraken. Ook de jagers gebruiken deze paden om ‘s winters de voedselvoorraden aan te vullen om hun jachtbestand op peil te houden. Ik zie hier dan ook vrij regelmatig reetjes en vossen de velden oversteken van het ene naar het andere bos(je). 

Langs de boorden van de Eur en de Loir kom ik in Bonneval terecht, met het 12e-13e eeuwse Notre-Dame-kerkje.
 De route blijft dicht bij de Loir en tot in Châteaudun levert dat pittoreske plaatjes op. 
Voorlopig heb ik geluk met het weer, het is bewolkt en regenachtig maar de regen blijft uit zodat ik in m’n t-shirtje kan blijven stappen. 

Dag 18: Chartres, ‘rust’dag

Zondag 1 augustus: Chartres, ’rust’dag. Weinig geschrijf dus. 
- uitgebreid ontbijtbuffet

- missa solemnis in de kathedraal. De Congregatie St-Paul de Chartres bestaat vandaag 350 jaar: viering met een Afrikaans en een Frans koor en een Koreaanse dansgroep.
- Bezoek aan het Musée de vitrailles
- Orgelconcert- Japans restaurant

We kunnen er weer tegen voor een week. Een mens moet nu ook geen cultuurindigestie opdoen. Tot in Tours zal ‘t wel weer lukken...

Dag 17: Epernon-Chartres, 30 km

De twee laatste etappes tot Chartres, samen slechts 30 km, leggen we in één keer af; zo hebben we een dag extra om de metropool te bezoeken. We, dat zijn Esteban, een Spaanse Bask van mijn leeftijd en ik. We ontmoetten elkaar aan ‘la table des pèlerins’ in de Prieuré St-Thomas. 

Hij stopt bij elk bloempje dat hij niet kent en is met geen stokken op te jagen. Om de haverklap houdt hij halt om zijn betoog kracht bij te zetten. Hij wandelt; ik stap. 

Ons tempo ligt gemiddeld op 3,8 km/uur. Over 30 km doe ik normaal een uur of zes. Met Esteban duurt het er negen. ‘No es una mala velocidad’, gesticuleert hij. 

Ik vreet mijn kas op maar hou vol want de conversaties zijn beter dan zijn tempo. En misschien moet ik me tijdens m’n camino wel eens meer op dat Spaanse tempo instellen...

‘Ne t’inquiète pas, on arrive à une bonne heure...’

Ik inquiète me wel want ik heb verdraaid nog geen slaapplek voor vanavond. De jeugdherberg is gesloten en de andere adressen (la maison des pèlerins...) zijn of volzet of met vakantie. Hotelletjes genoeg in Chartres, daar niet van, maar op een pelgrimstocht is een hotel echt wel je laatste keuze. Gezien er geen tijd te verliezen valt, zet ik de grote middelen in: een mail naar het rectoraat van de kathedraal. Dichter bij de Grote Baas kan een mens van mijn niveau moeilijk geraken. Nog geen uur later krijg ik al antwoord van le secrétariat de l’évèque: ‘Contactez Hostellerie Saint-Yves, naast het bisschoppelijk paleis en de kathedraal’. Nog één telefoontje ben ik verwijderd van de zekerheid dat ik niet in A la Belle étoile moet slapen. 

https://maison-st-yves.com/fr

Op deze toplocatie in een 17e-eeuws pand kost een kamer op z’n minst €60 maar op vertoon van je Credencial, je pelgrimspaspoort zeg maar, doen ze ‘t voor een habbekrats. Het ontbijt is bijna zo duur als de kamer. Dus toch een hotel dan maar. 

Ik twijfel geen seconde en boek meteen voor twee nachten. Morgen is ‘t zondag en in de kathedraal is er ‘s namiddags een orgel- en ‘s avonds een vioolconcert. Bovendien heb ik een dag uitgespaard door twee etappetjes in één dag te lopen; ik kan ‘t er even goed eens goed van pakken in deze stad van licht, glas-in-loodramen en Chartresblauw. 

Van de gelegenheid maak ik gebruik om m’n kleren goed te wassen i.p.v. een rap zeepsopje. Als de bisschop uit zijn bureauvenster kijkt, ziet hij mijn kamer volhangen met drogende t-shirts, onderbroeken en kousen. Het leven van een pelgrim... 🥴. 

‘s Avonds eten we bij de Pakistaan en genieten van het klank- en lichtspektakel op de kathedraal en overal elders in de stad, Chartres en Lumière.