Dag 8: Mirvaux-Amiens

Normaal bedraagt de afstand van Mirvaux naar Amiens een goeie 15 km. De Via Brugensis doet er met plezier nog tien bij, gewoon om van dorpje naar dorpje tussen de velden te wandelen. Een mens moet er iets voor over hebben om een aflaat te verdienen... 
Je komt dan ook langs de mooiste kant Amiens binnen en dat is een uurtje langs de Somme tot aan de kathedraal. 

De Notre-Dame is de grootste kerk van  Amiens, de hoofdstad van Picardië. Het is de grootste gotische kathedraal van Frankrijk en een van de mooiste voorbeelden van de gotiek. Ook hier heb je een doolhof op de vloer (het leven is niet altijd makkelijk..) en enkele uitzonderlijke kunstwerken zoals de meer dan 100 verschillend gesculpteerde koorstoelen. De kathedraal staat niet voor niets op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Wenende engel. nog niet vaak gezien...

Mijn overnachting hier is in de jeugdherberg, ik trek hier onmiddellijk de gemiddelde leeftijd met twintig jaar omhoog, denk ik. Maar dat zegt niets over mijn mentale leeftijd, natuurlijk 🤪.
Vanavond doe ik nog een terrasje in Klein-Venetië en sluit af met het lichtspektakel op de gevel van de kathedraal. 

Dag 7: La Herlière-Mirvaux, 34 km

Wandelen is vrijheid. 

Wandelen naar Compostela doe je aan de kant van de weg. Letterlijk. Maar ook figuurlijk loop je een beetje aan de rand van de maatschappij. Je zet jezelf een beetje aan de zijkant. En je trekt je van de reacties van anderen niet veel aan. Beetje zoals Guido Belcanto die zijn ding doet en wat de anderen over hem denken kan hem gestolen worden. Is dat het niet wat Erasmus ook bedoelde in zijn Lof der Zotheid? Mensen met een hoek af, die rare keuzes maken, die ‘anders’ zijn en daar vrede mee hebben. Wie is er dan de zot?

Tijdens ‘t wandelen filosofeert een mens dus wel eens mee met de radio want zoals gisteren geschreven kan ik over het landschap volstaan met enkele foto’s die even goed gisteren hadden kunnen genomen zijn. Één adjectief: on-me-te-lijk. 

Halverwege de dagtocht van vandaag (vroeg vertrokken om de felle middagzon te ontwijken) loop ik binnen in een mooie maar aftandse boerderij; voor ik het onooglijke dorp van 20 huizen weer uit ben, wil ik nog water inslaan. Het oude dametje met haar kleinzoon vult met veel plezier mijn waterflessen. Na nog een babbeltje zet ik mijn route verder. 

Een half uurtje later ga ik aan de kant voor een auto en wie zit daarin: het dametje met een van de kleindochters die me waren komen zoeken om te vragen of ik niet mee terug wil gaan om aan tafel te schuiven. Een neen ging hen ontgoochelen en was onbeleefd geweest. Ze zijn me te slotte komen zoeken en dus hup, rugzak in de auto en drie km terug. Intussen zat de keuken vol met twee dochters en negen kleinkinderen. De gastvrijheid die me daar te beurt viel, is uitzonderlijk. Iedereen schoot in gang om de feesttafel te dekken, vlees te bakken, aardappelen te stoven... Meloen als voorgerecht, warme maaltijd,  het kaasbordje én dessert (jenevertaart) met koffie... 

En Bonne-maman maar genieten, van de kleinkinderen, van haar dochters, de pelgrim met z’n raar accent en de  toffe conversaties met geïnteresseerde mensen. Zoiets maak je maar één keer in je leven mee en vergeet je nooit meer. En dat allemaal voor een kaars in de kathedraal... 

Zo had ik vandaag wat meer kilometers op de teller maar op die manier weegt geen enkele kilometer dubbel, ook de 34ste niet. 

Dag 6: Arras-La Herlière, 28 km

Voor het traject Arras-Amiens voorzie ik drie dagen van telkens 25-30 km. De twee eerste etappes, van Arras naar Mirvaux zijn haast identiek: van dorpje naar dorpje, tussen onmetelijke graan-, maïs-, koolzaad- en aardappelvelden, boerderijen en militaire kerkhoven. Ik pik er eentje uit waarvoor ik een omweg maak: het Wailly Orchard Cemetery, wegens de naam (Orgaer komt van Orchard, boomgaard). 

Wandelen in Frankrijk is stappen tussen de onmetelijke velden. Als wandelaar verdwijn je als een nietig stipje in het decor en word je opgenomen als elementje in het landschap. Voor een lesje in nederigheid hoef je dus niet aan SM of bondage te doen,  je kunt gewoon gaan stappen op een GR- of Compostelaroute.

Het enige geluid is dat van het klotsen van het water in je fles, van de vogels in het bos (ik herken vooral de vinken) en van je voetstappen op het grind. Als dat niet rustgevend is.  Hier heb je nog échte stiltegebieden. 

Voor alle duidelijkheid: dit is het wandelpad...

Op het einde van de dag realiseer ik me dat ik geen contanten op zak heb. Nooit eigenlijk, maar in zo’n boerengat is dat toch anders, hier is onontgonnen terrein voor Payconiq...

De hele dag heb ik geen enkele ‘distributeur’ gezien, hier moet je echt nog tien kilometer rijden naar het volgend stadje om een geldautomaat te vinden. En dat is wat de gastheer ook doet, hij voert me naar het dichtste stadje om geld af te halen ‘want tot in Amiens zal je er geen tegenkomen’. Op de terugweg houdt hij halt om de kerk te gaan sluiten. Kijk, dít is mijn dorp, La Herlière, zegt hij. Ik hoor de trots in zijn stem. Blijkt dat hij hier burgemeester is. Een dorp van 160 zielen, koeien inbegrepen. Het stikt hier van zo’n dorpjes, waar de school en het stadhuis in één gebouwtje zitten. Allemaal met een maire. Men is hier maar een koele minnaar van fusies. Nu zet iedereen zich in voor z’n dorp, als vrijwilliger, de betrokkenheid is groot, zegt Alain. Met een fusie zou dat direct gedaan zijn. Wat ik zelf betwijfel maar wie ben ik, hier in Pas de Calais. 

De burgemeestersvrouw, de boerin want de burgemeester is boer, “géén bio!”, trakteert met een quiche en de zoon met een zelfgemaakt zuurdesembrood. Voor morgen, want je moet sterk staan om te stappen. En wanneer wenst meneer z’n ontbijt? De donativo, de vrijwillige bijdrage voor het logement, zal ik maar wat aanpassen. Gelukkig heb ik vers geld op zak. 

Dag 5: Lens-Arras, 25 km

Na een schitterend onverwacht (en niet omgekeerd...🤪) enorm deugddoend kampeerweekend met de (klein)kinderen valt het afscheid me zwaarder dan verwacht. Idem thuis, uiteindelijk neem ik zelfs een trein later naar Rijsel om verder te sporen naar Lens waar het echte werk begint. 

Het is een erg dubbel gevoel op de trein. Weemoed, waarom niet, en anderzijds de start van de realisatie van een droom die dag na dag werkelijkheid wordt. Deze roetsjbaan van gemengde gevoelens mag wat mij betreft snel passeren. Laat de treinrit (anderhalf uur om de vier voorbije stapdagen te overbruggen) maar snel achter de rug liggen. Vooruit, op naar de vrijheid van ‘t wandelen. 

Op de camping, een weekend mentale fitness,

  

bekropen me gisteren tijdens de afwas zowaar de eerste twijfels. Tijdens de afwas begot. Hoe zal m’n rug reageren na pakweg een maand met meer dan tien kilo op de schouders? M’n knieën of wat dan ook? En wat als ik mezelf tegenkom tijdens een hele week in de regen? Of in de zon van ‘t voorbije weekend waarbij we zelfs al de schaduw opzoeken om te aperitieven... Nooit eerder is iemand geslaagd in een project zonder het hoofd te bieden aan problemen of tegenslagen. En die zullen mijn pad kruisen, zoveel is zeker, maar de mentale weerbaarheid is groot genoeg om dit project te doen lukken. Als er geen onoverkomelijke fysieke problemen opdoemen uiteraard, we zien wel. 

En let op dat je niet valt over de wortels van de bomen, had Stiene tijdens de afscheidszoen nog gezegd. Geen probleem, Stiene, als ik val, val ik voorwaarts. Mijn ouders hebben me altijd geleerd dat ik ervoor moet zorgen om op iets te kunnen ‘terugvallen’. Maar dit hier is een uitzonderlijk project. Niet meer ‘terug vallen’ nu, vanaf nu is ‘t Fall Forward... richting doel. 

In Lens-centrum is de route goed aangeduid maar eens in de dorpen zou ik niet zonder gps kunnen omdat ik af en toe eens durf af te wijken van de officiële Via om een mooier weggetje door het bos te nemen. Wie heeft me dat weer geleerd? De route loopt 7 km lang over de heuvelrug/slagveld van WO I. Heel het landschap ademt hier trouwens Groote Oorlog uit: soldatenkerkhoven, kraters, bossen waar je niet in mag omdat er nog onontplofte munitie  in de grond zit, maar het is vooral het Canadees National Vimy Memorial, een indrukwekkend oorlogsmonument ter nagedachtenis van de bijna 4000 Canadese soldaten die sneuvelden tijdens WO I, op een bewaard slagveld uit de Slag van Vimy, die het landschap domineert. Een ‘landmark’ van de  zuiverste soort. 

Omstreeks 16 uur, het is dan nog 29 graden, kom ik aan in de foyer Anne Franck, een tehuis voor dakloze jongeren in de Bloc-straat. Ik maak uiteraard van de gelegenheid gebruik om de meest Vlaamse stad van Frankrijk te ontdekken.

Tijdens en na het avondmaal (rijst, ratatouille, visburger) heb ik inspirerende gesprekken met bewoners. De 18-jarige Esmée die in de zorgsector wil werken. Typisch toch, hier zo jong met een rugzak vol problemen belanden en dan zelf kiezen om in de zorg te werken. En dat zal haar lukken, zeker weten, want ‘t zijn vechterkes hier.

Of de Vlaamse zestigjarige Ann-xxx (omwille van privacy noteer ik haar volledige naam hier niet) met tonnen ervaring in onderwijszorg en in de privé, voor wie het waarneembare en het redelijke te begrensd zijn. Energie, verwevenheid met de natuur, het Keltische samhain, wicca... als heks is ze niet onder één hoedje te vangen. Of, zoals ze zelf zegt: Een Vlams'hekse valt oltid op heur pot'n. Zou wel eens interessant kunnen zijn voor MR, VSVK of Cultus. 

De eerste/vijfde dag zit er op. Slapen gebeurt vanavond in de lakenzak, ‘t Is te warm voor de slaapzak. 

Dag 3 & 4: Rijsel - Lens

Gezien deze etappe 37 km lang is, en het verstandig lijkt om de krachten vooral in het begin te doseren, beslissen we om dit laatste pré-traject in twee dagen af te leggen. 

Bovendien zijn Bert en Mikaela nog altijd hier en we maken van de gelegenheid gebruik om de verloren tijd (lees: gesprekken) in te halen. Zwarte Piet, Ghandi, de internationalisering van de wereld, de gender(on)gelijkheid, het klimaat, de religies, the rich white Swedish men...ze passeren allemaal de revue. Bovendien hebben zij een schat aan ervaring over voeding, materiaalkeuze... voor een langeafstandwandeltocht.

Het duurt een uur of twee vooraleer we de agglomeratie rond Rijsel achter ons hebben; ook dit is niet het mooiste stuk van het hele parcours. Enfin, dat hoop ik toch. Uit ervaring weet ik wel dat elke route, ook de GR-paden, mooie en minder mooie delen hebben maar eerlijk is eerlijk, zowel onze eigen Mandelstreek en ook dit stukje Vlaanderen in Frankrijk zijn niet het meest idyllische landschap dat je je kunt indenken. Gelukkig was er in deze vier eerste pré-etappes het gezelschap van kinderen en kleinkinderen. Dat maakt alles goed, natuurlijk, en de kop is er nu toch wel helemaal af. 

Op dit stukje van de Via Brugensis moet je geluk hebben om een wegwijzer van de Compostelaroute te zien. 

Even wordt het spannend als we de platgetreden paden verlaten en na een hectometer tussen de hoge grassen en netels op een prikkeldraad stuiten. Mikaela had al wel fijntjes een vermoeden geuit maar geen nood, Komoot toont dat ons wegje gewoon wat verderop weer passeert. Het enige wat we moeten doen is een tractorspoor volgen, als vluchtelingen doorheen een manshoog maïsveld weliswaar. De mensen uit de naastgelegen volkstuintjes kijken nogal wat verwonderd op als ze ons gepakt en gezakt een weg tussen de maïs zien maken... Wij houden het bij de maïsboer die in al zijn ijver het Compostelawegeltje ingepalmd heeft. Anders moeten we Mikaela wel gelijk geven, stel je voor...

In het zuiden van de eurometropool Rijsel-Doornik-Kortrijk komen we in het park van de Deûle, een zijrivier van de Leie. Dit gebied dat vroeger vervuild was met cadmium, chroom en andere zware metalen  is nu een gigantisch mooi natuurgebied van 700 ha met veel waterzuivering, exotische tuinen (vijgen, anijs...), sport, hangmatten... Dit stukje Zuid-Vlaanderen dat ruim 300 jaar geleden door Louis XIV werd afgepakt moeten we in de toekomst zeker grondiger verkennen.

De route loopt een paar uren langs de gekanaliseerde Deûle en na de middag zien we Lens opdoemen.  

Het Louvre-Lens is gesloten op dinsdag, we volstaan met een koffietje en sluiten deze tweedaagse voldaan af. Daarmee zijn de vier eerste etappes achter de rug en heb ik de luxe om wat extra-rustdagen in m’n strakke planning te kunnen inpassen als ik ze straks nodig heb.

 

Niet een of de, maar jouw camino

De route naar Compostela is niet één route maar een netwerk van pelgrimswegen die Europa doorkruisen.  Vandaar trouwens de schelp als symbool en wegwijzer voor de tocht naar Compostela, alle ribben van de schelp zijn de wegen die uitkomen bij het graf van Sint-Jacob. 

Zo lopen naast het Jacobspad ook de Via Scaldea (de Schelderoute) en de Via  Brugensis door Vlaanderen. De mooie Via Scaldea loopt tot in Reims en sluit in Vézelay (prachtige kathedraal) aan op de Via Lemovicensis (Limoges). Aan onze achterdeur passeert de Via Brugensis en het is dan ook deze route die ik vanaf Sterrebos zal volgen tot in Tours. Daar sluit ze aan op de Via Turonensis (die in Parijs begint). Vanaf Saint-Jean-Pied-de-Port begint dan de Camino Francès, de veruit populairste pelgrimsroute in Spanje. Er zijn er uiteraard nog heel wat meer maar er komen nog jaren, nietwaar…

Grosso modo wordt mijn tocht dus ingedeeld in drie grote blokken: di Via Brugensis (19/07 tot half augustus), de Via Turonensis (half augustus tot half september) en de Camino francès (tweede helft september tot ergens eind oktober). Zoals eerder gezegd kom ik halfweg september drie dagen naar huis voor de Eerste Communie van Lize.  Hieronder vind je drie kaartjes met de grootste steden. In Compostela  sluit Bert een weekje aan om door te stappen tot aan Fisterra, ‘Finis Terre’ en Muxia. Na de compostela, de pelgrimsoorkonde in Santiago, halen we meteen de fisterrana en de muxiana op…

de via Brugensis

de via Turonensis

de Camino francès

In Fisterra, net voor de vuurtoren, staat het officiële 0.0-kilometerpunt, het ‘einde van de wereld’, aan de Costa de Morte... Pas daar zou je het gevoel krijgen ‘er klaar mee te zijn’ Misschien is het niet enkel het einde van de wereld maar net een nieuw begin. Het moet een apart gevoel zijn, daar aan de onmetelijke oceaan. Is de compostela in Santiago goed voor een volle aflaat, wie doortrekt tot Muxia ontvangt ook nog de Gift van de Genade… Het zal die paar extra-blaren wel waard zijn, denken we dan.

Intussen is de kop er al af. Met de kinderen en kleinkinderen wandelden we in ‘t weekend de eerste etappe, van Sterrebos tot Menen en dat is zeker niet het mooiste stuk van het traject... 

De tweede etappe, van Menen tot Rijsel, wandelde ik deze week met Bert en Mikaela. 

Dit betekent dat ik op 19/07 effectief zal starten in Rijsel wat me twee extra-rustdagen oplevert, geen overbodige luxe als ik rond 10 september in de omgeving van Biarritz AirPort wil geraken. De reisverslagen van de twee eerste etappes vindt u later in deze blog zodat de continuïteit niet onderbroken wordt.

Compleet nutteloze weetjes over de Camino

Elk jaar bezoeken zo’n 2,5 miljoen mensen Santiago da Compostela, maar dat betekent niet dat zij allemaal de Camino hebben voltooid. Van hen ontvangen zowat 10% een Compostela, het officiële certificaat van de Caminobedevaart. Om dit getuigschrift in handen te krijgen, moet een pelgrim de laatste honderd kilometer van de Caminoroute gelopen hebben. Bovendien is het de bedoeling dat de wandelaar elke dag een stempel in het pelgrimspaspoort verzamelt.

Wie de Camino al fietsend of met een paard verkent, kan ook een Compostela ontvangen als hij/zij de laatste tweehonderd kilometer van de Camino de Santiago kan 'bewijzen'. 

In 2017 viel ruim 50 procent van de pelgrims op de Camino in de leeftijdscategorie 30 tot 60 jaar. Ongeveer 35 procent van de wandelaars was jonger dan 30 en ongeveer 12 procent was ouder dan 60 jaar. Het aantal jonge wandelaars is de afgelopen jaren sterk gestegen. Vijf jaar geleden waren bijna de helft van alle pelgrims op de Camino van Spaanse afkomst.

De Camino de Santiago bestaat uit meer dan één route, het is een netwerk van paden de verspreid liggen over heel Europa. De Camino Francés, die begint in de Franse Pyreneeën, is tegenwoordig de populairste weg, maar er zijn Caminoroutes die beginnen in onder meer Spanje, Italië, Ierland en Nederland... Zo loopt de Via Brugensis door West-Vlaanderen: Sluis-Brugge-Roeselare-Ledegem-Menen…ik sluit er op aan in ‘t Sterrebos. Later volgen meer details over mijn route.

Pelgrims naar Santiago herken je aan hun schelp, de Sint-Jakobsschelp. Er zijn heel wat legendes over (St-Jakobs lijk zou bedekt zijn met schelpen toen zijn lijk in Galicië strandde, of Jacob zou een verdrinkende ridder gered hebben…) maar ze was misschien nog het meest van praktisch nut (om er uit te drinken). De ‘ribben’ van de schelp worden gezien als de verschillende wegen die in SdC uitkomen en in die zin wordt de schelp ook als wegwijzer op de camino gebruikt.

De beroemde Braziliaanse schrijver Paulo Coelho bewandelde de Camino Francés voor het eerst in 1986 en nogmaals in 2006. Veel van zijn eerdere werk is geïnspireerd door ervaringen langs de pelgrimstocht naar Santiago. Zijn eerste boek kwam uit in 1987 en was getiteld De pelgrimstocht naar Santiago (Dagboek van een magiër) en heeft volgens velen bijgedragen aan de groeiende populariteit van de Camino sindsdien.

Het populaire ganzenbordspel is volgens velen geïnspireerd op de Camino de Santiago. Het eeuwenoude spel beeldt een levensweg uit en de dobbelsteen staat voor het lot. In de zestiende eeuw stuurde de Toscaanse groothertog de Medici een versie van het spel naar Filips II van Spanje – nog altijd is ganzenbord erg populair in Spanje. Ten eerste is de gans, het belangrijkste karakter in het spel, een dier dat veel voorkomt langs de Caminoroute. De voetafdruk van het dier lijkt behoorlijk op een Sint Jacobsschelp, het symbool van de bedevaart naar Santiago. 

Hoewel het werkelijke einde voor mezelf in Finisterre zal liggen (later meer daarover) is  Santiago de Compostela (zie vorige blog) het beroemde eindpunt van de Camino. Wie denkt aan Santiago ziet direct de imposante kathedraal voor zich, waar de stoffelijke resten van de apostel Jacobus zouden liggen (ook later meer). Wat minder mensen weten is dat in de kathedraal een bijzondere bezienswaardigheid te zien is: de Botafumeiro. Dit enorme zilveren wierookvat weegt ruim 50 kilo en is 1,50 meter hoog – het is daarmee een van de grootste wierookvaten ter wereld. Elke vrijdagavond kan je 't in werking te zien maar gezien 2021 een Heilig Jacobusjaar is (25 juni, feestdag van Jacobus, valt op een zondag) is de kans groot dat ik 't zal kunnen meemaken/filmen. Je kan trouwens ook tegen betaling een afzonderlijke ‘scéance’ meemaken… Naar verluidt diende dat buitenmaatse wierookvat indertijd vooral om de nogal…indringende geur van bezwete en onfrisse pelgrims te verdoezelen…

Ook de 'puerta del perdón' wordt in een heilig jaar geopend. Wie door die 'poort van de vergiffenis' naar binnen gaat krijgt als pelgrim ... tadaaa... een volle aflaat. Niet wanhopen, wegens corona verlengde de paus het heilig jaar met heel 2022. Als je dus een volle aflaat nodig hebt... grijp uw kans.